Workshop

Circulaire economie, een grote opgave

Workshop: Circulaire werklocatie van de toekomst
Waarom moeten provincies eigenlijk aan de slag met ‘circulaire werklocaties’? Nou, het is eigenlijk heel eenvoudig, zegt beleidsadviseur economie van de provincie Noord-Holland Hans Vonk: “Omdat regionale economie een kerntaak van de provincie is. En omdat we voor de opgave staan om in 2050 een volledig circulaire economie te hebben.”

Kalundburg in Denemarken

De ongeveer twintig deelnemers aan deze workshop knikken instemmend. Ze zijn zich bewust van die opgave, zo blijkt uit de vragen en opmerkingen die ze hebben tijdens de presentatie van Hans Vonk. Die schetst kort wat circulaire werklocaties zijn. Het bekendste voorbeeld van een circulaire werklocatie is het Deense Kalundburg. Daar vormen zo’n twaalf bedrijven een heus ecosysteem: ze benutten elkaars reststromen. Zo is er een energiecentrale die zwaveldioxide als reststroom heeft en een gipsplatenfabrikant die die zwaveldioxide omzet in gips en er gipsbouwplaten van maakt. Het afval van de een, is grondstof voor de ander.  In Nederland zijn dit soort terreinen er nog niet op deze schaal. Maar als we in 2050 een volledig circulaire economie willen hebben, is het slim om in elk geval na te gaan denken over circulaire werklocaties.

Challenge Circulaire Werklocaties 

Voor de provincie Noord-Holland is Kalundburg een bron van inspiratie. De provincie schreef eerder dit jaar de Challenge Circulaire Werklocaties uit, waarin teams van professionals aan de slag zijn gegaan met het ontwerpen van de circulaire werklocatie van de toekomst. De provincie wil daarmee het nadenken over circulaire economie op bedrijventerreinen in beweging zetten. Vragen waarmee de professionals aan de slag gingen zijn: Wat zijn circulaire bedrijventerreinen? Hoe kunnen we circulaire bedrijventerreinen realiseren? Er kwamen onder meer voorstellen voor het havengebied van Amsterdam, voor het stationsgebied van Hoofddorp en voor de Machinekamer van Amsterdam. De les die tot zoverre te trekken is: denken over circulaire werklocaties is echt pionieren, er is weinig praktijkervaring. En: zoek vooral koppelkansen met andere opgaven. Hans Vonk: “Het nadenken over circulaire economie is heel goed te koppelen met het nadenken over bijvoorbeeld de energietransitie.”

Het afval van de een, is grondstof voor de ander.

Gebiedsontwikkeling en ruimtebeslag

Een organisatie met veel ervaring in ‘denken in het groot’ is het in 1987 opgezette ontwikkelingsbedrijf Schiphol Area Development Company (SADC), een publiek-private combinatie van gemeenten, provincie en Schiphol Group. In een presentatie delen Reinoud Fleurke en Yasha Schadee (projectdirecteur en projectmanager SADC) ervaringen met gebiedsontwikkeling en circulaire ontwikkelingen. Ze wijzen daarbij onder meer op het enorme ruimtebeslag dat circulaire werklocaties met zich meebrengen. Is die ruimte er wel in het overvolle Nederland? “Als je eendimensionaal blijft denken niet…” merkt een deelnemer aan de workshop op. “Je kunt ook de hoogte in. Je kunt als overheid bijvoorbeeld eisen dat er tweelaags gebouwd moet worden op ontwikkellocaties…”

Huiswerk voor de workshopdeelnemers

Het bereiken van een compleet circulaire economie in 2050 lijkt een lastig te realiseren opgave. Pionieren en denken in onconventionele oplossingen is gevraagd, zoveel wordt duidelijk uit deze workshop. Wil je verder lezen over het onderwerp? Het SADC heeft een rapport uitgebracht over circulaire werklocaties: “Circulaire Werklocaties. Een afwegingskader voor gronduitgifte.” Huiswerk voor de deelnemers aan deze inspirerende workshop.

Richard Derks
Voeg toe aan selectie